الشيخ محمد هادي معرفة (مترجم: ايروانى)

563

التفسير الأثرى الجامع (تفسير اثرى جامع) (فارسى)

ابن جرير از مجاهد نيز مانند آن را روايت كرده است . « 1 » ابن ابى حاتم گويد : « در تفسير « الْمَغْضُوبِ عَلَيْهِمْ » به يهوديان و « الضَّالِّينَ » به مسيحيان ، اختلافى را بين مفسران سراغ ندارم . » « 2 » [ 1 / 587 ] ابن جرير از ابو كريب از عثمان بن سعيد از بشر بن عماد از ابو روق از ضحاك از ابن عباس روايت كرده است : « « غَيْرِ الْمَغْضُوبِ عَلَيْهِمْ » ؛ يعنى يهوديانى كه خداوند بر آنان خشم گرفت . » « 3 » [ 1 / 588 ] همو از احمد بن حازم غفارى از عبد اللَّه از ابو جعفر از ربيع روايت كرده است : « « غَيْرِ الْمَغْضُوبِ عَلَيْهِمْ » ؛ يعنى يهوديان . » « 4 » [ 1 / 589 ] نيز وى از محمد بن حميد از مهران از سفيان از مجاهد نقل كرده است : « « وَ لَا الضَّالِّينَ » ؛ يعنى مسيحيان . » « 5 » [ 1 / 590 ] هم‌چنين او از ابو كريب از عثمان بن سعيد از بشر بن عمار از ابو روق از ضحاك از ابن عباس روايت كرده است : « « وَ لَا الضَّالِّينَ » ؛ يعنى و جز راه مسيحيانى كه خداوند به سبب افتراى آنها به او ، گمراهشان ساخت . آيه مىگويد : پس دين حق خود را - كه همان " لا إله إلّاوحده لا شريك له " مىباشد - را به ما الهام كن تا بر ما خشم نگيرى ؛ آن سان كه بر يهوديان خشم كردى . نيز ما را گمراه نسازى ؛ آن گونه كه مسيحيان را گمراه كردى و در نتيجه ، ما را به عذاب ايشان دچار سازى . آيه مىگويد : با رفق و رحمت و قدرت خود ، ما را از آن باز دار . » « 6 » [ 1 / 591 ] نيز طبرى از قاسم از حسين از حجاج از ابن جريج از ابن عباس روايت كرده است : « ضالّين ؛ يعنى نصارا . » « 7 » [ 1 / 592 ] هم‌چنين وى از موسى بن هارون همدانى از عمرو بن حماد از

--> ( 1 ) . الدرّ ، ج 1 ، ص 42 ؛ طبرى ، ج 1 ، ص 119 و 124 ، به نقل از ابن مسعود و مجاهد . ( 2 ) . ابن ابى حاتم ، ج 1 ، ص 31 ؛ الدرّ ، ج 1 ، ص 42 . ( 3 ) . طبرى ، ج 1 ، ص 119 . ( 4 ) . طبرى ، ج 1 ، ص 119 . ( 5 ) . همان ، ص 124 . ( 6 ) . همان . ( 7 ) . همان .